Seans Biter, Erişilebilirlik Bitmez

Gün bitti. Son seans tamamlandı, notlar yazıldı, telefon bir kenara bırakıldı. Derken ekran aydınlanıyor: "Hocam, yarınki seansımızı bir saat öteleyebilir miyiz acaba?"

Küçük bir mesaj. Cevabı da basit. Ama o mesajla birlikte zihin yeniden işe dönüyor: takvime bakmak, uygun saat bulmak, belki başka bir danışanı kaydırmak, sonra geri yazmak. Birkaç dakikalık bir iş gibi görünen şey, günün çoktan kapanmış olması gereken bölümünü yeniden açıyor.

Pek çok terapistin tanıdığı bir an. Ve göründüğünden fazlasını taşıyor.

Küçük Kararların Biriken Ağırlığı

Terapistlik, doğası gereği yüksek düzeyde duygusal emek gerektiren bir meslek. Ancak bu emek yalnızca seans odasında harcanmıyor. Özellikle online çalışmanın yaygınlaşmasıyla, iş ile özel hayat arasındaki sınır giderek bulanıklaşıyor. O'Neil ve arkadaşlarının online danışmanlık yürüten terapistlerle yaptığı 2024 tarihli çalışma, danışanlara sürekli "erişilebilir olma" halinin terapistler üzerinde belirgin bir yük oluşturduğunu gösteriyor (O'Neil vd., 2024).

Mesai dışında gelen her mesaj, küçük bir karar talep eder. Şimdi mi cevaplasam, sabah mı? Bu saati versem başka danışanı etkiler mi? Tek başına bunların hiçbiri büyük bir yük değil. Ama bir araya geldiklerinde tablo değişiyor.

Clarke ve arkadaşlarının 454 psikologla yürüttüğü 2024 tarihli araştırma, duygusal emek ile duygusal tükenme arasındaki ilişkiyi inceliyor ve psikolojik esnekliğin tükenmeye karşı tampon işlevi görebileceğini ortaya koyuyor (Clarke vd., 2024). Buradaki kritik nokta şu: bir terapistin en temel çalışma aracı, seans sırasındaki tam mevcudiyetidir. Zihin akşamdan kalan bir takvim sorusuyla meşgulse, ertesi günün ilk seansına o tamlıkla girmek zorlaşır.

Sınır Koymak Neden Bu Kadar Zor?

Sınır koymak çoğu zaman kişisel bir disiplin meselesi gibi sunulur. Oysa terapistler için mesele genellikle disiplin değildir.

Çünkü terapistlik ilişkisi güvene dayanır. Danışanın kendini önemsenmiş hissetmesi, terapötik ilişkinin bir parçasıdır. Bu da pek çok terapisti, mesai dışı bir mesaja "soğuk" görünmeden nasıl sınır koyacağı konusunda ikilemde bırakır. Mesele, sınırı korumayı zorlaştıran bir baskı — ve çoğu zaman bu baskıyı hafifletecek bir yapının olmaması.

Yapı, İradeden Daha Güvenilirdir

Bir terapisti her mesajı anında yanıtlama baskısından kurtaran şey, çoğu zaman güçlü bir irade değil, işleyen bir düzendir. Randevu taleplerinin iletilebileceği belirli bir kanal, otomatik çalışan bir hatırlatma akışı, ya da "bu saatten sonra gelen talepler sabah yanıtlanır" diyen önceden kurulmuş bir sistem.

Bunlar terapistin sıcaklığını azaltmaz. Tam tersine, asıl önemli olan yere — seansa — daha dinlenmiş bir zihinle gelmesini sağlar. Sınır bir kez konulan bir şey değildir; her gün yeniden korunması gereken bir şeydir. Ve her gün iradeyle korunması gereken bir şey zamanla yorar. Bir kez kurulan bir yapı ise o yükü sessizce üstlenir.

Sormak İçin Buradayız

İyi Seans olarak biz, bir yazılımın bir terapistin sınırlarını onun yerine koyamayacağını biliyoruz. Bu terapistin kendi mesleki kararıdır. Bizim yapabileceğimiz daha mütevazı: randevu değişikliği, hatırlatma ve iletişim akışı gibi tekrar eden operasyonel anları daha düzenli hale getirerek, o sınırı korumayı biraz kolaylaştırmak.

Bu yüzden önce dinlemeye odaklanıyoruz. Siz mesai dışı gelen taleplerle nasıl baş ediyorsunuz? Bir sınır koyabildiniz mi, yoksa o da "işin bir parçası" olarak mı kaldı?

Kaynakça

American Psychological Association. (2024). 2024 practitioner pulse survey. https://www.apa.org/pubs/reports/practitioner

Clarke, J. J., Rees, C. S., Breen, L. J., & Heritage, B. (2024). Emotional labor and emotional exhaustion in psychologists: Preliminary evidence for the protective role of self-compassion and psychological flexibility. Journal of Contextual Behavioral Science, 31, 100724. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2024.100724

O'Neil, M., vd. (2024). The emotional labour of teleworkers conducting online counselling during Covid-19. New Technology, Work and Employment. https://doi.org/10.1111/ntwe.12284